Dzięki wstawiennictwu Pani Rzecznik Praw Obywatelskich 12 września w siedzibie Ministerstwa Zdrowia doszło do długo wyczekiwanego spotkania organizacji LGBT z przedstawicielami ministerstwa. Resort reprezentował Wiceminister Zdrowia Andrzej Włodarczyk. Celem spotkania było omówienie problemów osób LGBT w kontaktach ze służbą zdrowia przedstawionych na początku maja Rzecznik Praw Obywatelskich.

W spotkaniu stronę społeczną reprezentowali przedstawiciele i przedstawicielki Kampanii Przeciw Homofobii (KPH), Stowarzyszenia Pracownia Różnorodności (SPR), Stowarzyszenia Lambda Warszawa, oraz fundacji Transfuzja i Polskiego Towarzystwa Prawa Antydyskryminacyjnego (PTPA). Ponadto w spotkaniu uczestniczyła także duża reprezentacja biura Rzecznika Praw Obywatelskich oraz biura Rzecznika Praw Pacjenta. Zabrakło natomiast zaproszonych przedstawicieli Naczelnej Izby Lekarskiej

Poruszone zostały dwie najbardziej palące dla środowiska LGBT kwestie:

Pierwsza to kwestia dostępu do informacji o stanie zdrowia osoby nieprzytomnej dla partnerki lub partnera tej samej płci oraz dostępu do jej dokumentacji medycznej.

Druga, ważna dla osób spod transpłciowych, to niemożność wykonywania chirurgicznych zabiegu korekty genitaliów w Polsce, brak refundacji jakichkolwiek kosztów przed, w trakcie i po zabiegu korekty płaci, nieistnienie prawnych i medycznych procedur dostosowania płci biologicznej do płci psychicznej, odpowiedzialność karna lekarzy w przypadku dokonania zabiegu histerektomii (usunięcie macicy wraz z przydatkami) u osób trans K/M oraz waginoplastii u transów M/K.

Reprezentanci RPO jak i Minister Włodarczyk wskazali na potrzebę zmiany istniejących przepisów prawa oraz praktyki osób pracujących w służbie zdrowia. Natomiast Pani Izabela Jakubczak-Rak – Zastępczyni Rzecznika Praw Pacjenta upierała się przy twierdzeniu, iż nie dostrzega problemu ponieważ do jej biura nie trafiła żadna skarga na odmowę udzielenia informacji o stanie zdrowia partnera/partnerki pozostających w związku jednopłciowym. Spotkało się to ze stanowczą krytyką Ministra Włodarczyka jak i Pani Anny Błaszczak z biura RPO, która podkreśliła mnogość czynników wpływających na małą liczbę zgłoszeń oraz wezwała do nierozpatrywania sprawy ilościowo.

Przedstawiciele SPR oraz KPH podkreślili konieczność rozszerzenia pojęcia „osoby bliskiej” zawartego w ustawie o Prawach Pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2009 r., Nr 52, poz. 417) oraz rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (Dz. U. z 2010 r. Nr 252, poz. 1697), tak by obejmowała także osoby pozostające w związku jednopłciowym i by nie budziła wątpliwości interpretacyjnych, wynikających obecnie z orzecznictwa Sądu Najwyższego. SPR i KPH zobowiązały się przygotować projekt nowelizacji wspomnianych ustaw w zakresie definicji ‘osoby bliskiej’ i przekażą go do Ministerstwa Zdrowia oraz w miarę możliwości i wsparcia skierują na poselską drogę legislacji.

Minister Włodarczyk zobowiązał się do przekazania Minister Zdrowia przedstawionych przez organizacje stanowisk oraz propozycji zmian, a także do podjęcia starań w kierunku nowelizacji ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta i rozporządzenia w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania. Podkreślił jednocześnie, iż kwestia problemów z jakimi borykają się osoby transpłciowe powinna być uregulowana kompleksową ustawą zmieniającą zarówno procedury prawne jak i medyczne. Prace nad taką ustawą wymagają oceny kosztów i skutków takiej regulacji, a to z kolei wymaga pracy wielu resortów. Zaproponował, aby były one prowadzone przez zespół utworzony przy Kancelarii Rady Ministrów.

Przedstawiciel resortu zdrowia, mimo zrozumienia i poparcia postulatów środowiska LGBT wskazał, iż wszelkie zmiany, a zwłaszcza dotyczące osób transpłciowych wymagają dobrego klimatu politycznego. W rezultacie oznacza to odsunięcie spraw osób transpłciowych na bliżej nieokreślony termin. Biuro RPO podkreśliło jednak, iż w oczekiwaniu na kompleksową ustawą będą prowadzone prace nad choćby częściową zmianą przepisów dotyczących osób transpłciowych.

Na zakończenie przedstawiciel Lambdy podkreślił konieczność edukacji personelu medycznego w kierunku uwrażliwienia na specyfikę pracy z osobami LGBT, a Monika Wieczorek z PTPA zwróciła uwagę na zgłaszane przypadki odmowy udzielenia informacji o stanie zdrowia partnera/partnerki ze względu na orientację seksualną, mimo podpisanego wcześniej upoważnienia.